น้ำมะตูม

น้ำมะตูมอาจถือว่าเป็นเครื่องดื่มประจำชาติไทยก็ได้ เพราะสามารถรับมือกับอากาศร้อนชื้นเกือบทั้งปี หากวันไหนร้อนจัดผสมน้ำมะตูมใส่น้ำแข็ง ดื่มแล้วสดชื่น แก้ร้อนในกระหายน้ำได้ดี มะตูมจึงเป็นสมุนไพรที่ช่วยแก้ร้อนในร่างกาย และกินกันได้ทั้งปีไม่ว่าจะเปลี่ยนไปฤดูไหน

มะตูม เป็นเครื่องดื่มหรือเป็นชาสมุนไพรที่ฮิตติดใจในหมู่คนไทยและชาวต่างชาติอยู่แล้ว แต่หลายคนยังไม่ค่อยคุ้นเคยว่า มะตูมสุกนั้นในทางสรรพคุณจากตำรายาไทยก็ดี จากประสบการณ์ผู้ใช้จำนวนไม่น้อยก็ดี ต่างยืนยันว่าเป็นยาสมุนไพรหรืออาหารสมุนไพรช่วยบำรุงกำลังดีนักแลหรือจัดว่าเป็นยาอายุวัฒนะด้วย

ใช้มะตูมแก่พอเริ่มสุก แกะเมล็ดในออก เอาแต่เนื้อมาผสมน้ำผึ้ง แล้วใส่หม้อหรือกระทะตั้งไฟอ่อนๆ พอร้อน ยกลงใส่โหลเก็บไว้ ตักกินครั้งละ 1-2 ช้อนแกง วันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น ก่อนที่ผมจะกินยานี้ ผมไม่ค่อยมีแรง อ่อนเพลียมาก ทำงานแล้วเหนื่อยง่าย กินยานี้แล้ว ทำงาน เดิน วิ่ง ก็รู้สึกว่าเหนื่อยช้า ทำงานไม่ค่อยเหนื่อย” คำบอกเล่าของสมาชิกท่านหนึ่งที่รับราชการตำรวจเล่าให้ฟัง

ถ้ากล่าวตามสรรพคุณของมะตูม พอจะแยกแยะตามตำรายาไทย

ลูกมะตูมอ่อนยังเล็ก ใช้แก้ไข้ตรีโทษ แก้ลม

ลูกมะตูมอ่อน บำรุงธาตุ เจริญอาหาร ขับผายลม แก้เสมหะและลมทั้งปวง

ลูกมะตูมแก่ แก้เสมหะ บำรุงธาตุไฟ ย่อยอาหารให้ละเอียด ให้ปิดธาตุ แก้เสลดและลม

ลูกมะตูมสุก แก้ลมเสียดแทงในท้อง แก้มูกเลือดบำรุงธาตุไฟ ช่วยย่อยอาหาร แก้กระหายน้ำ ขับลมผาย แก้เสมหะ บำรุงกำลัง แก้ลมทั้งปวง

ฃากมะตูม แก้พิษฝี แก้พิษไข้ รักษาน้ำดี แก้หืดหอบไอ แก้ไข แก้ลมอัดแน่นอยู่ในทรวงอก แก้มุตกิด

มะตูมทั้ง 5 ทุกส่วนแก้ปวดศีรษะ ตาลาย

ปัจจุบันมีการศึกษาวิจัยเพิ่มขึ้นในระดับสัตว์ทดลองพบว่า มะตูมมีส่วนช่วยลดน้ำตาลในเลือด และพบว่าเนื้อมะตูมเป็นอาหารที่มีสารแอนตี้ออกซิแดนต์หรือสารช่วยต้านอนุมูลอิสระ ช่วยลดความเสี่ยงของโรคเรื้อรังต่างๆ ได้